EKMEN: Mersin’de zamansız ilaçlama arıları ve meyve rekoltesini tehdit ediyor
12.03.2026
DEVA Partisi Genel Başkan Yardımcısı ve
Mersin Milletvekili Mehmet Emin Ekmen, Mersin’in Mut ilçesinde yaşanan arı
ölümleri ve bilinçsiz zirai ilaçlama faaliyetleriyle ilgili olarak Tarım ve
Orman Bakanı İbrahim Yumaklı’nın yanıtlaması istemiyle Türkiye Büyük Millet
Meclisi’ne soru önergesi verdi. Ekmen, Mersin yerel basınında yer alan ve
zamansız yapılan zirai ilaçlamanın arı ölümlerine yol açtığı yönündeki
haberleri gündeme taşıdı.
Yanlış
uygulanan zirai ilaçlar hem çiftçinin sermayesine hem de doğaya zarar veriyor
DEVA Partili Ekmen, Tarım ve Orman Bakanı
Yumaklı’nın yanıtlaması istemiyle TBMM Başkanlığına soru önergesi verdi. Ekmen,
“Türkiye’nin en stratejik meyve üretim havzalarından biri olan Mersin’in Mut
ilçesinde, Mart 2026 itibarıyla yaşanan toplu arı ölümleri, sadece bir
hayvancılık kaybı değil, tarımsal ekosistemin bütününe yönelik sistemik bir
tehdittir. Mersin Haber Merkezi’den Gülşen Kaya’nın 10 Mart 2026 tarihli
‘Mersin'de zamansız zirai ilaçlama arıların ölümüne sebep oldu’ başlıklı
haberinde belgelendiği üzere, kayısı ve diğer meyve bahçelerinde yapılan
bilinçsiz zirai ilaçlama faaliyetleri, doğanın en temel işçileri olan arıların
kitlesel itlafına yol açmıştır. İlaçlamanın, uzmanların uyarılarına rağmen
arıların en aktif olduğu gündüz saatlerinde gerçekleştirilmesi, sahada denetim
ve eğitim mekanizmalarının iflas ettiğini acı bir şekilde ortaya koymuştur. Mut
ilçesinde yaşanan bu ‘arı kırımı’, Mut kayısısı başta olmak üzere bölgenin tüm
meyve rekoltesini doğrudan tehlikeye atmaktadır. Arı popülasyonunun hızla
çöktüğü bir tarım havzasında, meyve ağaçlarının döllenme süreci sekteye
uğrayacak ve bu durum zincirleme bir ekonomik kayıp yaratacaktır. Bilinçsizce
kullanılan ve on günde %10 zamlanan zirai ilaçlar, yanlış uygulama neticesinde
hem çiftçinin sermayesini eritmekte hem de doğadaki en büyük müttefikini yok
etmektedir” açıklamasında bulundu.
Arıların
ölümü gıda arz güvenliğini tehlikeye atıyor
Ekmen, “Anayasa’nın 45. maddesi gereğince
devlet, tarımsal üretimi artırmak ve tarımla uğraşanların haklarını korumakla
yükümlüdür. Ancak Mut ilçesindeki arı ölümleri, bu koruma kalkanının sahada
mevcut olmadığını göstermektedir. İlaçlama takviminin arıcılarla koordineli
yürütülmemesi, dijital erken uyarı sistemlerinin hayata geçirilmemesi ve gece
ilaçlama kuralının denetlenmemesi, ekolojik dengenin kimyasal bir kuşatma
altında kalmasına neden olmuştur. Arıların ölümü, biyolojik çeşitliliğin kaybı
olduğu kadar, gıda arz güvenliğimizin de sarsılması demektir. Sonuç olarak; 10
Mart 2026 tarihinde basına yansıyan bu ekolojik felaket karşısında Bakanlığın
sessiz kalması kabul edilemez. Zarar gören arıcıların mağduriyetinin
giderilmesi, meyve rekoltesindeki olası kaybın analiz edilmesi ve zirai ilaç
kullanımına dair katı bir denetim rejiminin kurulması gerekir. Bu gerekçe ile
hem arı popülasyonunu korumak hem de Mersin tarımının geleceğini güvence altına
almak adına, bilinçsiz ilaçlama faaliyetlerinin durdurulması ve sorumluların
hesap vermesi anayasal bir zorunluluktur” ifadelerini kullandı.
Telef
olan arı ve sönen kovan sayısı kaçtır?
Mersin Milletvekili Ekmen, Bakan Yumaklı’nın
yanıtlaması istemiyle verdiği önergede şu sorulara yanıt aradı:
1. 10 Mart 2026 tarihinde Mersin’in Mut
ilçesinde meydana gelen ve basın yayın organlarına yansıyan toplu arı ölümleri
hakkında Bakanlığınız il/ilçe müdürlükleri tarafından yerinde inceleme ve hasar
tespiti yapılmış mıdır? Telef olan arı ve sönen kovan sayısı kaçtır?
2. Uzmanların, zirai ilaçlamanın arıların
uçuş yapmadığı akşam karanlığı veya sabahın çok erken saatlerinde yapılması
gerektiği yönündeki hayati uyarılarına rağmen bölgedeki denetim
mekanizmalarının gündüz ilaçlamasını engelleyememesinin gerekçesi nedir?
3. Zamansız ilaçlama nedeniyle arı kovanları
sönen ve bal üretim sezonunu tamamen kaybeden arıcıların maddi zararlarının
tazmin edilmesi noktasında bir destek veya hibe programı devreye alınacak mı?
4. Mut ilçesinin temel geçim kaynağı olan kayısı
ve diğer meyve bahçelerinde arı popülasyonunun çökmesiyle birlikte, 2026 yılı
meyve rekoltesinde (tozlaşma yetersizliği nedeniyle) beklenen düşüş oranı
analiz edilmiş midir?
5. Zirai ilaç bayileri ve üreticilere
yönelik; arı dostu ilaçlama saatleri ve ilaçlama öncesi arıcılara haber verme
zorunluluğu konusunda 2026 yılı içerisinde Mut ilçesinde kaç adet eğitim ve
bilgilendirme semineri düzenlenmiştir?
6. Bölgedeki arıcılar ile meyve üreticileri
arasında bir koordinasyon sağlamak amacıyla, ilaçlama takvimini anlık olarak
paylaşan bir "Dijital Erken Uyarı Sistemi" (SMS veya mobil uygulama)
hayata geçirilmesi planlanmakta mıdır?
7. Mersin genelinde son bir ay içerisinde,
"bilinçsiz ve zamansız zirai ilaçlama" yaptığı tespit edilen işletme
ve kişilere yönelik uygulanan idari para cezası toplamı ne kadardır?
8. Arı ölümlerine neden olan spesifik zirai
ilaç etken maddelerinin (pestisitler) kullanımı üzerinde, ekosistemi ve arı
sağlığını korumak adına ek bir kısıtlama veya yasaklama getirilmesi
gündeminizde midir?