EKMEN: Skandal: Bakanlık zirai don için ödeme yapmayacak
30.06.2025
DEVA Partisi Genel Başkan Yardımcısı
ve Mersin Milletvekili Mehmet Emin Ekmen, zirai don hakkında soru önergesine
gelen yanıtla gerçekleri ortaya çıkardı. Konuyu; Türkiye Büyük Millet Meclisi
Genel Kurulu’nda, Zirai Don Olayını Araştırma Komisyonu’nda ve gerçekleştirmiş
olduğu basın toplantısında gündeme taşıdı. Ekmen, “Yaşanan felaketten bugüne
125 gün geçti, çiftçiye tarsim ödemesi dışında destek vermeyecekler” dedi.
DEVA Partisi Genel Başkan Yardımcısı
ve Mersin Milletvekili Mehmet Emin Ekmen, Mersin’de yaşanan zirai don
felaketini ve konu ile ilgili vermiş olduğu soru önergesine gelen yanıtı
gündeme taşıdı.
125 gün geçti, çiftçiye hâlâ destek
yok
Zirai don felaketinin yaşandığı tarihe
dikkat çeken Ekmen, “24 Şubat’tan bugüne 125 gün geçti. Durum şu: Herhangi bir
finansal kriz yaşandığında hemen olağanüstü kurulları toplayan, piyasalara para
enjekte eden, kur sıçramasın, borsa düşmesin, faiz fırlamasın diye anında
tedbir alan iktidar, maalesef 100 yılın en büyük zirai don felaketinin ardından
geçen 125 güne rağmen, yapılması gereken hiçbir adımı tam anlamıyla atmamıştır.
Meclis’te bir 'Zirai Don Olayını Araştırma Komisyonu' kuruldu; ancak bu
komisyon yalnızca uzun vadeli yapısal tedbirler üzerinde çalışmaktadır.
Çiftçinin bu yılki zarar tespiti ve ödemeleri bu komisyonun görev alanına
girmemektedir. Çiftçimizin talepleri netti: ‘Yerim belli, yurdum belli, ÇKS
sistemine kayıtlıyım. Ne ektiğim belli, ne kadar zarar gördüğüm belli. Zararımı
karşılayacak derecede devletten destek talep ediyorum. Ziraat Bankası ve Tarım
Kredi Kooperatifleri’ne olan borçlarım faizsiz ertelensin. Sulama borçlarımız
ertelensin.’ Peki bunların hangisi yapıldı? Hiçbiri” diyerek yetkililere
seslendi.
Tarım Bakanlığı sahadaki gerçeklikle
örtüşmeyen bir tutum içinde
TBMM Zirai Don Olayını Araştırma
Komisyonu toplantısında yaptığı konuşmada Ekmen, Tarım ve Orman Bakanlığının
don felaketine maruz kalan çiftçilere yönelik yaklaşımını eleştirerek, “Tarım ve Orman Bakanlığının bu yaklaşımı,
özellikle bu yıl büyük kayıplar yaşayan çiftçilerin beklentileriyle
örtüşmemektedir. Komisyonumuzun bu konuda tavsiye ve baskı makamı olarak
harekete geçmesi gerektiğini hatırlatmak için buradayım” dedi. Mersin’de
yapılan saha ziyaretine il milletvekillerinin davet edilmemesine de dikkat
çeken Ekmen, “Mersin’e yapılan ziyaretlerde milletvekillerinin haberdar
edilmesi sağlansaydı, belki biz de katkı sunabilirdik” şeklinde konuştu.
Komisyon Başkanı AK Parti Burdur Milletvekili Adem Korkmaz ise ziyarete dair
eksiklikleri kabul ederek, “Bundan sonra yapılacak tüm saha programlarında
milletvekillerimize önceden bilgi verilecektir” açıklamasında bulundu.
7 paragraf cevap, 0 lira destek
Ekmen, konuyla ilgili 10 Mart
tarihinde verdiği soru önergesine 10 Haziran’da yanıt geldiğini belirterek,
“Soru önergemde bu yıl yaşanan zirai don felaketi nedeniyle Mersin’de yapılan
tespitleri, ödemelerin hangi aşamada olduğunu ve ileriye dönük alınacak
önlemleri sordum. Sekiz soruluk önergeme verilen cevapta, yedi paragraf boyunca
sadece TARSİM sigortalarından bahsediliyor. Oysa Mersin’de TARSİM ödemelerinin
henüz %100 tamamlanmadığını biliyoruz. Dahası, sigortası olmayan çiftçilerimiz
de var. TARSİM kapsamını aşan bir borç yüküyle karşı karşıyayız: Tarım Kredi
Kooperatifi’ne, Ziraat Bankası’na, gübre ve tohum tedarikçilerine olan borçlar
hâlâ duruyor. Yedi paragraf boyunca ‘Mersin’de şu kadar ödeme yapıldı’ ifadesi
yok” açıklamasında bulundu.
Çiftçinin milyarlık zararına karşılık
fidan desteği
Soru önergesine verilen yanıta dair
değerlendirmesini sürdüren Ekmen, “Cevabın 9. ve 10. paragraflarında geçen yıl
Ziraat Bankası tarafından çiftçilere yönelik başlatılan destek programından
bahsediliyor. Peki, bu programa göre Mersin’de zarar gören çiftçilere ne
ödendi? Ortada hiçbir somut rakam yok. Mersin Ziraat Odası Başkanı Sayın Musa
Yılmaz ile sürekli istişare hâlindeyiz; ancak kendilerine yapılan bir ödeme
bildirimi ulaşmadığı ifade edilmektedir. Bakanlık Yanıtının son paragrafında, Türkiye’nin
tarım gayrisafi hasılasının %35’ini karşılayan, üçüncü derecede en önemli tarım
üretim bölgesi olan Mersin’e bu yıl sadece 75 milyon TL’lik fidan desteği
verileceği ifade ediliyor. Milyarları aşan zirai üretime sahip bir il için 75
milyon TL’lik fidan desteği, bir Bakanlık açısından gerçekten ‘mevzu’ edilecek
düzeyde midir? Açıkça görülüyor ki Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim Yumaklı’nın
gündeminde ne zirai don felaketinden etkilenen çiftçiye can suyu kredisi açmak
ne sulama ve enerji borçlarını ertelemek ne de Ziraat Bankası ve Tarım Kredi
Kooperatifleri’ne olan borçları hafifletmek gibi bir çalışma mevcut değildir.
Bu kabul edilemez.” dedi.
Ekmen’den Bakan Yumaklı’ya bir çağrı
daha
Konuşmasının sonunda Tarım ve Orman
Bakanı İbrahim Yumaklı’ya bir kez daha seslenen Ekmen, “Bu yaşananlar, yüzyılın
felaketi karşısında çiftçinin tamamen savunmasız bırakılması, hatta çiftçiliği
bırakması anlamına geliyor. Zaten veriler de bunu gösteriyor: Özellikle belli
bir yaşın üzerindeki insanların çiftçilikten uzaklaştığını; aile temelli köy
çiftçiliğinin yok olduğunu biliyoruz. Bu anlayışla yürütülen tarım politikaları
başka bir sonuç üretmeyecektir. Buradan Sayın Tarım ve Orman Bakanı İbrahim
Yumaklı’ya açıkça sesleniyorum: Zirai don felaketi nedeniyle çöken, çaresiz
kalan çiftçinin beklentilerini karşılıksız bırakmayınız” diyerek çağrıda
bulundu.
TARSİM’in ötesinde bir planlama
yapılmalı
Komisyon Başkanı Adem Korkmaz, Mersin
özelinde TARSİM’den alınan verileri paylaşarak “2025 Haziran tarihi itibarıyla Mersin'de
TARSİM poliçe tutarının 646 milyon TL'si ödenmiş durumda. Toplam poliçe ve
muallak tutar birlikte 780 milyon TL’ye ulaşıyor. Türkiye genelinde şu ana
kadar TARSİM’in yaptığı toplam ödeme 2,12 milyar TL, toplam yükümlülüğü ise 19
milyar TL” bilgisini aktardı. Ekmen ise Komisyon'da söz alarak “Bakanlık, soru
önergeme verdiği cevapta ‘TARSİM dışında bir plan düşünmüyoruz’ dedi. Oysa
TARSİM ödemelerinde de sorunlar mevcut. TARSİM dışında borç ertelenmesi, bir
can suyunun verilmesi gerekiyor. Bazı işletmeler tamamen yok oldu, serası
yıkıldı. Dolayısıyla, TARSİM’e sağlanan bilgi için teşekkür ediyorum ancak
endişem bununla sınırlı kalınmasıdır” ifadelerini kullandı.
Basın açıklamasını izlemek için:
https://www.youtube.com/watch?v=dwTU60y136o
Soru önergesi ve soru önergesine gelen yanıtı okumak için:
https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/0b4420d2-edaa-49b0-b693-0195842ec7c2