Basın Açıklaması

EKMEN: Faiz ve kur kontrolüne bir gecede milyarlar akıtıyor, don mağduru çiftçiye hâlâ tek kuruş ödeme yok

12.05.2025

DEVA Partisi Genel Başkan Yardımcısı ve Mersin Milletvekili Mehmet Emin Ekmen, Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde yaptığı konuşmada bu yıl yaşanan zirai don felaketlerine ve iktidarın bu süreçte çiftçiye karşı takındığı kayıtsız tutuma dikkat çekti. Ekmen, şubat ayından bu yana başta Mersin, Adana ve Antalya olmak üzere birçok ilde yaşanan felaketlerin ağır sonuçlar doğurduğunu, ancak Tarım ve Orman Bakanlığı’nın hâlâ somut bir adım atmadığını vurguladı.

DEVA Partisi Genel Başkan Yardımcısı ve Mersin Milletvekili Mehmet Emin Ekmen, Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde yaptığı konuşmada bu yıl yaşanan zirai don felaketlerine ve iktidarın bu süreçte çiftçiye karşı takındığı kayıtsız tutuma dikkat çekti.

İlk zirai don, 20–25 Şubat’ta yaşandı

Kamuoyunda mart ve nisan aylarındaki gelişmelerle gündeme gelen don felaketinin aslında çok daha önce başladığını belirten Ekmen, “Ülkemizde bu yıl yaşanmış olan ilk zirai don felaketi, 20–25 Şubat tarihleri arasında Mersin, Adana ve Antalya’da meydana geldi. Bu felaketin üzerinden bu konuşmayı yaptığım gün itibariyle tam 77 gün geçti ama hâlâ ne hasar tespiti açıklandı ne de çiftçinin zararı telafi edildi. Daha sonra Anadolu'yu geniş olarak kapsayan ve onlarca meyveyi-sebzeyi ve 65 ili etkisi altına alan zirai don felaketi gündeme geldi. Bir memlekette tıpkı deprem gibi, zirai don felaketi gibi beklenmeyen bir durum olduğunda vatandaşların ilk beklentisi; devletin bu konuda yaralara nasıl merhem olacağı, zor durumda bulunan çiftçiye ilk can suyunu nasıl vereceğidir” dedi.

Devlet ne tespitlerini açıkladı ne de ödeme yaptı

Tarım ve Orman Bakanlığı’nın üç büyük tarım kentinde yaşanan bu felakete dair hala tesbitleri açıklamadığını vurgulayan Ekmen, “Tam 77 gündür Mersin, Adana ve Antalya'da yaşanan zirai don felaketinin hasar tespit raporları henüz açıklanmamıştır. Devlet bir şeyi önce tespit eder, sonra bununla eş zamanlı olarak da alacağı tedbirleri açıklar. Yetmiş dokuz gündür bir ilin gördüğü hasarı dahi açıklamayan, yapılmış olan tespitlere karşı çiftçiye itiraz etme hakkı sunmayan Tarım ve Orman Bakanlı Sayın İbrahim Yumaklı ile Ziraat bankası Genel Müdürü Sayın Alpaslan Çakar acaba ne zaman bu çiftçiye yardım etmeyi düşünmektedir? Çiftçinin içine düştüğü bu hâlin sadece bir üründe değil; onlarca üründe olduğunu, örtü altı tarımı dahi etkilediğini, meyve bahçelerinde %70'e ulaşan verim kaybı olduğunu ve bir kısmının gözeneklerin dolması nedeniyle önümüzdeki yılda meyve alınamaz hâle geldiğini ama bir kısım bahçelerin de ağaçların kökten kesilmesini gerektirecek kadar zarar gördüğünü ifade edelim” dedi.

Gıda enflasyonunda dünya birincisiyiz ama çiftçiye sahip çıkan yok

Ekmen, “Gıda enflasyonu dünyada %6–7 seviyesindeyken, bizde %65–70 aralığında. Bu kadar büyük ürün kayıplarının olduğu bir yılda bu ürünler pazara gelmediğinde, vatandaş sebzeyi, meyveyi nasıl alacak? Bu gıda enflasyonuna karşı nasıl bir tedbir alınacak? Yargı operasyonunun kura etkisini azaltmak için gece yarısı 50 milyar dolar döviz satıldı. Borsa çökmesin diye açığa satış yasaklandı. Faiz artışına karşı da tedbirler alındı. Peki aynı kamu yönetimi neden 79 gündür çiftçinin hesabına tek bir kuruş yatırmadı? Herkesin ektiği belli, ÇKS kayıtları belli. Tahmini zarar 100 liraysa, hemen ertesi gün çiftçinin hesabına 50 lira aktarılamaz mıydı? Genel Başkanımız Sayın Ali Babacan'ın ifade ettiği gibi: 'Çiftçiye destek ver, yüksek faiz ödemek zorunda kalma. Faize ödeyeceğin parayı çiftçiye öde, kural basit.'” dedi.

Bu, sadece çiftçiye destek değil; domatesin 100 lira olmaması için zorunluluktur

Konuşmasının sonunda hükümete doğrudan çağrıda bulunan Ekmen, “Burada anlattıklarım sadece çiftçiye yapılacak bir yardım değil, Türkiye'nin gıda güvenliği için yapılması gereken bir görevdir. Eğer kur korumalı mevduata, borsaya, faize gösterilen refleksin %1’i çiftçiye gösterilmezse, önümüzdeki yıl 100 liraya domates, 70 liraya patates yemek kaçınılmaz olur. Tarım ve Orman Bakanlığı’nın derhal harekete geçmesi gerekiyor. Borçlar ertelenmeli, sulama bedelleri kaldırılmalı, TARSİM sigortasının sorunları çözülmeli, mazot desteği verilmeli, kısacası çiftçiye can suyu sağlanmalıdır. Aksi takdirde bu gidişat, gidişat değildir” diyerek yetkililere bir kez daha seslendi.